İlçemiz Coğrafi Yapısı

Orta İlçesinin kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, kuruluşunun M.Ö.3000´li yıllara kadar uzandığı; Hititler, Patlakonyalılar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Danişmentliler ile Türkmenlerin bölge üzerinde hâkimiyet kurduğu, daha sonra Osmanlı topraklarına katıldığı bilinmektedir. İlçemizde yapılan kazılar sonucunda çıkan Hitit çağlarına ait küp mezarlar ve yapı taşları Çankırı Müzesinde sergilenmektedir. Kazılar sırasında ortaya çıkan su kanalları, toplu halde bulunan insan iskeletleri, mezarlar, ev temelleri ile Karaağaç Yaylasındaki ören şehri denilen harabeler, Kalfat Yaylasındaki yıkık harabeler ve Kayılar arazisi içindeki kartal kaya kalesi gibi yerlerin bulunuşu, İlçenin ve çevresinin çok eski çağlarda kurulduğunu ve o çağlardan beri yerleşim yeri olduğunu göstermektedir. İlçeye bağlı köylerin bazılarının adlarının Kayı, Dodurga, Bayındır, Yuva, Büğdüz ve Salur gibi Oğuz Türkleri´ne bağlı boy isimleri oluşu Türk boylarının buralara yerleştiklerinin ispatıdır.

İlçenin eski adı Karî Pazarı olup (okuyanların toplandığı yer) halk arasında Karapazar olarak bilinir. Eski tapu kayıtlarında ve şerh mahkeme ilamlarında "Kari Pazar Naibine" hitabı kullanılmıştır. Kari´nin lügat manası okuyan, inceleyen, Kuran-ı Kerimi kaidesine göre okumasını bilen kişi demektir. Karipazar ise Kuran okuyanların toplantı yeri manasına gelir. Şimdiki İmam Hatip Lisesinin doğu kısmında bir medrese ve caminin olduğu burada Arapça, Farsça, Kuran-ı Kerim ve dini ilimlerin okutulduğu bilinmektedir. Adı geçen yerde hala bir türbe (Osman Dede Türbesi) ve türbenin yanında caminin ve medresenin temelleri bulunmaktadır. Sonraları İlçenin ismi Ortaköy olarak değiştirilmiş, 19.06.1957 tarih ve 7033 sayılı Kanunla İlçe olmasına Bakanlar Kurulunca karar verilmesi ve 01.04.1959 tarihinde İlçe olmasıyla birlikte Orta olarak düzenlenmiştir. Bu ismin verilmesinde İlçe Merkezinin İlçeye bağlı olan köylere ve kasabalara mesafesinin ortalama bir uzaklıkta olması etkili olmuştur. İlçeye bağlı 5 Belde, 22 Köy ve 19 Mahalle bulunmaktadır